Nog enkele plaatsen vrij voor lezing over ‘Blijde inkomsten’ na WO Eén

WILRIJK – Op dinsdagavond 30 oktober organiseren Gemeente Edegem, de Universiteit Antwerpen en de Coördinatieraad WOI Edegem de lezing ‘Bezetting, Bevrijding, Blijde Inkomst: België, najaar 1918’. Die wordt gebracht door Sophie De Schaepdrijver, professor bij de Amerikaanse Pennsylvania State University. De lezing is zo goed als uitverkocht maar er zijn nog een 30-tal tickets verkrijgbaar.

Om elf uur in de ochtend van 11 november 1918 viel het vuurgeweld aan het Westelijk Front in één klap stil. Maar de ‘uittrede’ uit de oorlog was een langduriger proces voor de betrokken samenlevingen en legers. Soldaten mochten niet meteen naar huis, prijzen bleven hoog, hele streken lagen in puin, gezinnen waren verweesd en jonge mannen verminkt. Het herstel zou jaren duren.  Voor Europa’s bezette gebieden, van Noord-Frankrijk tot Oekraïne, was de uittrede uit de oorlog nóg moeizamer. Bezettingen lieten geplunderde economieën en verarmde, verbitterde bevolkingen na. Een groot verschil tekende zich af tussen Oost- en West-Europa: in het Oosten verschoven de staatsgrenzen en het was dus niet duidelijk, welke ‘nationale’ overheid de orde mocht of moest herstellen. In de bevrijde streken in het Westen keerde de overheid terug: de Franse republiek, de Belgische vorst en regering. Toch verliep in het Westen de hereniging tussen bevrijde samenlevingen en ‘hun’ overheid niet zonder spanning.

Deze lezing gaat in op een welbepaald aspect van deze hereniging: de plechtige terugkeer van de Belgische overheden op alle niveaus – van de thuiskomst van weggevoerde burgemeesters tot de stapsgewijze intrede van vorst en leger van Brugge tot Luik. Groots opgezette ‘Blijde Inkomsten’ drukten de hoop op herstel uit, en de wil om een nieuw sociaal contract te scheppen tussen staat en samenleving. De lezing biedt een blik op deze openbare manifestaties. Wat drukten ze uit en wat bleef verzwegen?

Sophie De Schaepdrijver is hoogleraar moderne Europese geschiedenis aan The Pennsylvania State University. Zij werkt rond de sociale en culturele geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog, met bijzondere aandacht voor de bezettingen. Zij schreef ‘De Groote Oorlog: Het Koninkrijk België tijdens de Eerste Wereldoorlog’ (1997, herdruk 2013), vertaald als ‘La Belgique et la Première Guerre Mondiale’ (2004). Dit boek geldt nog steeds als het standaardwerk over de Eerste Wereldoorlog in België. Voor haar oeuvre ontving zij in 1999 de Arkprijs van het Vrije Woord en in 2013 de Gouden Erepenning van het Vlaamse Parlement. In 2014 werd zij benoemd tot commandeur in de Kroonorde. In 2015 kreeg Professor De Schaepdrijver de Davidsfondsprijs voor Geschiedenis en in 2017 werd haar door de koning de titel van barones verleend.  ‘Al te vaak werd er gedaan alsof de Eerste Wereldoorlog het echte startpunt is geweest van de Vlaamse beweging. Voor mij is die gedachte te abstract. Ik ga liever kijken wie welke keuzes maakte, en waarom. Dé Vlaamse beweging bestond niet. Het gaat om mensen, met hun eigen keuzes en stellingnames. Er is een verschil tussen de conclusies van het historisch onderzoek en de branding van de Vlaamse beweging ’, vertelde zij in Knack . (EM)

*Waar? Promotiezaal (gebouw Q), campus Drie Eiken, Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk, Wanneer? Dinsdag 30 oktober om 20 uur, Prijs? Vijf euro, Tickets? www.edegem.be/tickets of aan de balie van het gemeentehuis van Edegem, Gemeenteplein 1.